De regulering van kratom in Nederland en de EU draait om één terugkerende vraag: hoe houd je een product met risico’s beschikbaar en tegelijk veilig, zonder dat commerciële belangen de regels gaan schrijven? Het nieuws van juni 2026 — een tabaksgigant die zich in de legale wiet inkoopt — is precies een test van die vraag, en daarom relevant voor wie de kratomdiscussie volgt.
De feiten op een rij
Tabaksconcern Altria, eigenaar van onder meer Marlboro, kocht in 2019 een groot belang in het Canadese Cronos. In december nam Cronos het Nederlandse CanAdelaar over, met afstand de grootste teler in het wietexperiment: zo’n 20.000 kilo per jaar, leverend aan alle coffeeshops in de tien proefgemeenten. De overname is juridisch toegestaan. Wat onderzoekers van Investico, De Groene Amsterdammer en NU.nl signaleren, is de bredere machtspositie die zo ontstaat — inclusief een PMI-dochter (Aspeya) die auteurs betaalde voor artikelen over het “therapeutisch potentieel” van cannabisstoffen.
Waarom dit op kratom rijmt
Kratom zit in een ander hokje — geen coffeeshopproduct, maar een kruid dat in Nederland juridisch in de novel-food-knel zit. Toch is het mechanisme hetzelfde. Zodra een middel legaal verhandelbaar is of wordt, ontstaat er een commerciële markt, en grote partijen hebben de middelen om die markt en het beleid eromheen te beïnvloeden. De zorg bij wiet — gezondheidsimago’s, gefinancierd onderzoek, inzet van dochterbedrijven — is dezelfde zorg die je bij een commerciëler wordende kratommarkt zou hebben.
| Mechanisme | Bij wiet | Risico bij kratom |
|---|---|---|
| Marktconcentratie | Tabaksconcern via grootste teler | Online aanbieders en merken die schaal zoeken |
| Gezondheidsframing | “Therapeutisch potentieel”-onderzoek | Claims over energie, focus of pijn zonder hard bewijs |
| Beleidsbeïnvloeding | Lobby en gefinancierde studies | Druk op novel-food- en toezichtskaders |
De les voor het kratomdebat
Regulering is geen garantie voor een eerlijk product. Ze kan kwaliteit en toezicht verbeteren, maar net zo goed macht concentreren bij wie het diepste budget heeft. Voor kratom betekent dat: vertrouw niet blind op merken die zichzelf als “natuurlijk” en “veilig” presenteren, en lees onderzoek met de vraag wie het betaalde. Verdiep je in kratom en novel food en de kennisbank om de feiten van de marketing te scheiden.
Bronnen: onderzoek van Investico, De Groene Amsterdammer en NU.nl (juni 2026). Informatief; geen gebruiks- of medisch advies. Dit is een gevoelig onderwerp — bij vragen over middelengebruik kun je terecht bij je huisarts of een verslavingszorgorganisatie.