Versneden kratom: zeven gedocumenteerde gevallen van verontreiniging

Het grootste risico van online kratom zit vaak niet in de plant zelf, maar in wat eraan wordt toegevoegd. Onderzoekers hebben in de loop der jaren meerdere afzonderlijke episodes van verontreiniging en versnijding gedocumenteerd — met in één geval negen doden. Een overzicht.

Waarom versnijding kan voorkomen

Kratomproducten worden niet beoordeeld volgens de regels die voor levensmiddelen of geneesmiddelen gelden. Er is geen instantie die per partij de samenstelling, sterkte en zuiverheid controleert. Dat maakt de markt kwetsbaar: een product kan andere stoffen bevatten dan op het etiket staan, variërende hoeveelheden werkzame alkaloïden hebben, of besmet zijn met bacteriën of zware metalen. De gevallen hieronder laten zien hoe uiteenlopend die problemen kunnen zijn.

De zaak “Krypton”

Het bekendste en ernstigste voorbeeld is het kruidenmengsel dat onder de naam “Krypton” werd verkocht. Tussen oktober 2009 en oktober 2010 overleden in Zweden negen jonge mensen na gebruik ervan. Forensisch onderzoek toonde aan dat het kratompoeder opzettelijk was versneden met O-desmethyltramadol — de werkzame afbraakstof van de pijnstiller tramadol — naast cafeïne. O-desmethyltramadol is een potente opioïde, en de combinatie verhoogde het risico op een dodelijke ademhalingsremming aanzienlijk. De slachtoffers waren zowel zware gebruikers als incidentele gebruikers. Het geval staat sindsdien symbool voor het gevaar van een ongereguleerde markt waarin een “natuurlijk” product stilletjes een synthetische opioïde kan bevatten.

Van zware metalen tot Salmonella

Niet elke episode draait om een toegevoegde drug. Een terugkerend probleem is de aanwezigheid van zware metalen: de Amerikaanse FDA trof lood en nikkel aan in alle 26 geteste producten, in hoeveelheden die bij chronisch gebruik tot opstapeling kunnen leiden. Daarnaast is er besmetting met bacteriën gedocumenteerd: in 2018 was er een uitbraak waarbij meerdere Salmonella-serotypes in kratomproducten werden aangetroffen, met 199 ziektegevallen waarvan 54 in het ziekenhuis. Verder zijn versnijding met andere opioïden (zoals hydrocodon en morfine), met fenylethylamine en met toegevoegd 7-hydroxymitragynine beschreven.

Wat dit betekent voor de consument

De rode draad is dat het etiket van een ongereguleerd product geen betrouwbare informatie geeft over de werkelijke inhoud. Juist omdat onafhankelijke controle ontbreekt, kan dezelfde productnaam staan voor heel verschillende — en soms gevaarlijke — samenstellingen. Dat onderscheidt de risico’s van kratom als markt van de discussie over kratom als plant.

Waarom versnijding moeilijk te herkennen is

Het verraderlijke aan deze episodes is dat ze voor een gebruiker vrijwel onzichtbaar zijn. Een toegevoegde synthetische opioïde verandert weinig aan het uiterlijk, de geur of de smaak van een poeder, en het etiket vermeldt de toevoeging uiteraard niet. Pas bij analyse in een laboratorium — vaak ná een incident — komt de werkelijke samenstelling aan het licht. Bij eetbare productvormen zoals gummies speelt dit nog sterker: de bewerkte, gearomatiseerde vorm maakt het extra lastig om in te schatten wat er precies in zit en in welke concentratie. Dat onderstreept waarom toezichthouders juist bij geconcentreerde en eetbare producten extra alert zijn, en waarom “natuurlijk” geen garantie is voor een voorspelbare of veilige samenstelling.